Uzay dünyasında dengeleri değiştiren şok bir gelişme yaşandı. NASA'nın geçtiğimiz günlerde Ay yörüngesinde kurulması planlanan Gateway uzay istasyonu üzerindeki çalışmalarını süresiz olarak durdurma kararı, Avrupa Uzay Ajansı'nı (ESA) zorlu bir yol ayrımına getirdi. Uzun süredir Artemis görevlerinin merkezinde yer alan bu istasyonun geleceğinin belirsizleşmesi, Avrupa'nın milyar dolarlık yatırımlarını ve uzaydaki hedeflerini yeniden gözden geçirmesine neden oldu.
Avrupa'nın milyar dolarlık dev yatırımı tehlikede
ESA Genel Direktörü Josef Aschbacher, Münih'te düzenlenen Uzay Zirvesi'nde yaptığı açıklamada, gelinen noktanın Avrupa'nın uzay şirketleri üzerindeki etkilerini analiz ettiklerini belirtti. Avrupa, halihazırda Gateway projesine I-Hab yaşam modülü, Lunar View yakıt ikmal sistemi ve Lunar Link iletişim ağı gibi kritik parçalarla destek veriyordu. Şimdi ise bu projelerin iptal mi edileceği yoksa farklı bir amaca mı yönlendirileceği merak konusu.
Orion kapsülü ve yeni görev planları
Projenin durdurulması sadece istasyon modüllerini değil, Orion uzay aracının bel kemiği olan Avrupa Servis Modülü'nü (ESM) de yakından ilgilendiriyor. Aschbacher, NASA'nın yeni uçuş konfigürasyonu nedeniyle ESM modüllerinde bazı teknik uyarlamaların yapılması gerektiğini açıkladı. "Ekiplerimizden gerekli adaptasyonları incelemelerini istedim," diyen Aschbacher, sürecin hızlı işlemesi gerektiğini vurguladı.
Haziran ayında nihai karar verilecek
ESA yönetimi, eldeki bütçenin ne kadarının harcanmadığını ve mevcut teknolojilerin başka görevlerde kullanılıp kullanılamayacağını masaya yatırıyor. Aschbacher, Japonya, Kanada ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi diğer ortaklarla da yoğun bir görüşme trafiği içerisinde olduklarını ifade etti. Avrupa'nın bu devasa uzay programındaki yeni rotası, Haziran ayındaki ESA Konseyi toplantısında netleşecek.
Öte yandan, Artemis görevlerinde yer alması planlanan Avrupalı astronotların durumu da merak ediliyor. NASA'nın yeni mimariyi belirlemesinin ardından, Avrupa'nın astronot uçuşu konusundaki haklarının nasıl korunacağı yapılacak görüşmelerle şekillenecek.