ABD Ticaret Bakanlığı'na bağlı Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS), NVIDIA ve AMD'nin Çin'e yönelik yapay zeka çipleri ihracat onaylarında ciddi gecikmeler yaşıyor. Bu durum, teknoloji devlerinin küresel pazardaki operasyonlarını olumsuz etkiliyor. Onay süreçleri ayları buluyor, şirketler zor durumda kalıyor.
ABD Bürokrasisinde Personel Krizi
Bloomberg'in haberine göre, BIS'in personel sayısı son bir yılda ciddi şekilde azaldı. Kurum, toplamda 101 çalışanını kaybetti; bu da yüzde 19'luk bir düşüş anlamına geliyor. Kural koyma ve lisanslama departmanlarındaki personel değişimi ise yüzde 20'ye ulaşıyor.
Bu personel kaybı, Trump yönetiminden kalan tarife soruşturmaları ve yapay zeka çipi ihracat incelemeleriyle artan iş yükünü yönetmeyi zorlaştırıyor. Ticaret Bakan Yardımcısı Jeffrey Kessler'in neredeyse her lisans başvurusunu bizzat incelemesi de süreci daha da yavaşlatıyor.
NVIDIA ve AMD'nin Satışları Durma Noktasında
Gecikmeler, ABD yönetiminin ihracatına onay verdiği ürünleri doğrudan etkiliyor. Özellikle NVIDIA'nın Çin'e H200 çip sevkiyatları ve AMD'nin MI308 onayları BIS üzerinden geçiyor. Ancak bu gecikmeler yüzünden NVIDIA, onay almasına ve siparişler olmasına rağmen aylardır Çin'e tek bir H200 çipi satamadı.
Orta Doğu'ya yapılan sevkiyatlar da ayrı bir zorluk katmanı ekliyor. BAE ve Suudi Arabistan'a yönelik ihracat izinleri, birebir ABD yatırımı eşleştirme şartı getiriyor. Bu da her başvurunun standart bir şablon yerine tek tek müzakere edilmesini gerektiriyor.
Onay Süreleri İkiye Katlandı
BIS'in lisanslama personelinin beşte birini kaybetmesi ve karmaşık vaka sayısının artması, işlem sürelerini uzattı. 2023'te ortalama 38 gün olan onay süresi, 2025'in ilk yarısında 76 güne fırladı. Bu, şirketler için ciddi bir belirsizlik yaratıyor.
Kurum, 2023 mali yılına ait yıllık raporunu yayınlasa da, 2024 ve 2025 raporları henüz ortada yok. Çip üreticileri, başvurularının ne kadar süreceğini tahmin etmek için kulaktan dolma bilgilere güvenmek zorunda kalıyor.
NVIDIA H200 Çin Pazarından Uzaklaşıyor
Beyaz Saray'ın anlaşmaya yeşil ışık yakmasına rağmen, NVIDIA'nın Çin'e yönelik H200 sevkiyatları aylardır gerçekleşemiyor. Bu durum, ABD bürokrasisindeki tıkanıklığın, küresel çip ticaretinde ne denli somut engeller oluşturduğunu net bir şekilde ortaya koyuyor.