Beklenmedik Bir Uzay Gözlemi

NASA'nın ötegezegen avcısı olarak bilinen Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS), asıl görev kapsamının dışına çıkarak uzayın derinliklerinde nadir görülen bir olayı kayıt altına almayı başardı. Uzay teleskobu, AT 2019wey olarak adlandırılan ve bir kara delik ile yıldızdan oluşan ikili sistemin patlama anını gözlemledi. 2018 yılında fırlatılan TESS, temel olarak Güneş sistemimize yakın yaklaşık 200 bin parlak yıldızı tarayarak geçiş yapan ötegezegenleri aramak için tasarlandı. Ancak cihazın geniş görüş alanı, sadece gezegenleri değil, aynı zamanda parlaklığı değişen asteroidlerden galaksilere kadar pek çok farklı gök cismini de izleyebilmesine olanak tanıyor.

Kara Delik Sistemlerinde Patlama Anı

AT 2019wey, bir kara delik ve onun etrafında dönen düşük kütleli bir yıldızın oluşturduğu, literatürde kara delik X-ışını ikilisi (BHXRB) olarak tanımlanan bir sistemdir. Astronomlar, bu sistemdeki patlama sürecinin başlangıcını, sistemin doğasını anlamak adına kritik bir veriye dönüştürdüler. New York City College'dan Alyana Jusino liderliğindeki ekip, TESS'in bu süreci 27 gün boyunca neredeyse kesintisiz bir şekilde ve yüksek hassasiyetle takip ettiğini bildirdi. Bu gözlem, şimdiye kadar bir kara delik ikili sisteminin optik yükseliş aşamasında elde edilen en yüksek zaman çözünürlüklü veri seti olarak kayıtlara geçti.

Patlamanın İçi Dışına Çıkan Dinamiği

Araştırmacılar, AT 2019wey sistemindeki patlamanın 26 Kasım 2019 tarihinde başladığını ve yaklaşık 0,74'lük bir güç yasası artış endeksi izlediğini tespit etti. Elde edilen veriler, diğer optik gözlem araçları olan ZTF ve ATLAS sistemlerinin tespitlerinden bile daha eskiye dayanıyor. Uluslararası Uzay İstasyonu'nda bulunan MAXI teleskobundan gelen X-ışını verileriyle karşılaştırılan bu sonuçlar, ilginç bir senaryoya işaret ediyor. Bilim insanları, patlamanın sistemin içinden dışına doğru ilerleyen bir termal kararsızlık ile başladığını, yani "içten dışa" bir patlama senaryosunun gerçekleştiğini öngörüyor.

TESS ile Elde Edilen Veriler Astronomide Neyi Değiştirecek?

TESS'in sağladığı bu yüksek hassasiyetli veriler, kara deliklerin çevresindeki madde birikimi ve bu maddenin oluşturduğu enerji patlamalarının fiziksel mekanizmalarını çözmede yeni bir anahtar rolü üstleniyor. Bir kara delik sisteminin patlama anını, henüz ilk sinyallerinden itibaren takip edebilmek, galaksimizdeki ve diğer galaksilerdeki benzer sistemlerin evrimini daha iyi modellememize olanak tanıyor. Gelecekteki gözlemlerde, özellikle daha önce tespit edilen yüksek frekanslı modülasyonların tekrarlanıp tekrarlanmayacağı veya sistemin zamanla nasıl bir davranış sergileyeceği, kara delik fiziği konusundaki mevcut teorilerin test edilmesi için yeni bir temel oluşturacak.
Kaynak: Orijinal Habere Git